Willem verloor zijn Zicht

Arbeidsongeval met Chemicaliën

Ik was lab-technicus bij een chemisch bedrijf. 22 jaar ervaring. Ik wist hoe ik veilig moest werken. Maar veiligheid is alleen zo goed als de apparatuur die je krijgt.

Die dag werkte ik met een geconcentreerd zuur. Standaard procedure, duizenden keren gedaan. Ik droeg de veiligheidsbril die het bedrijf had verstrekt. Goedgekeurd, zeiden ze. Maar toen een leiding onder druk barstte en zuur in mijn richting spoot, bleek die bril niet waterdicht. Het zuur kwam erlangs, direct in mijn ogen.

De pijn was onbeschrijflijk. Alsof mijn ogen in brand stonden. Ik schreeuwde, greep naar de noodde ouche. Collega's kwamen aanrennen, spoelden mijn ogen, belden een ambulance. Maar het was al te laat. Het zuur had zijn werk al gedaan.

Oogletsel Diagnose in Ziekenhuis

De oogarts was somber. Het zuur had mijn cornea's ernstig beschadigd, mijn ooglens aangetast. Ze probeerden alles - spoelen, behandelingen, medicijnen. Maar bij elke controle was het nieuws slechter. Eerst één oog. Dan het andere. Mijn gezichtsvermogen ebde weg.

Na twee weken zei de arts de woorden die ik vreesde: "Het spijt me. De schade is te ernstig. U bent functioneel blind." Blind. Dat woord. Ik zou nooit meer zien. Nooit meer mijn vrouw's gezicht. Nooit meer een zonsondergang. Nooit meer lezen. Duisternis, voor altijd.

Ik heb gehuild. Ik, een man van 44 die nooit huilde. Ik heb geroepen, gevloekt, geslagen naar dingen die er niet waren. Mijn vrouw Anne hield me vast terwijl ik uit elkaar viel. Ze huilde met me, voor me, om me.

De Eerste Maanden

Thuis in duisternis was verschrikkelijk. Ik liep tegen meubels, viel over dingen, kon mezelf niet verzorgen. Simpele dingen - een bord pakken, naar de wc gaan, me aankleden - waren ineens onmogelijk. Ik was volledig afhankelijk. Dat was het ergst. De afhankelijkheid.

Ik werd depressief. Wat had ik nog voor zin? Ik kon niet werken. Ik kon niet autorijden. Ik kon niet eens tv kijken. Mijn hobby's - fotografie, schilderen - waren voorbij. Mijn identiteit was weg. Beter om er een eind aan te maken, dacht ik vaak.

Anne weigerde me op te geven. Ze belde revalidatiecentra, zocht hulp, dwong me om mee te werken. "Je bent meer dan je ogen," zei ze steeds. Maar mijn wereld was duister. Ik geloofde haar niet.

Revalidatie bij Bartiméus

Bij Bartiméus, een instituut voor blinden en slechtzienden, begon mijn echte revalidatie. Niet medisch - mijn ogen konden niet worden gerepareerd. Maar praktisch en psychologisch. Leren leven zonder zicht.

Oriëntatie en mobiliteit: leren lopen met een blindenstok, leren navigeren zonder te zien. Het was frustrerend, beangstigend. Maar langzaam bouwde ik vertrouwen. Eerst in het centrum, dan buitenshuis, uiteindelijk alleen.

Dagelijkse vaardigheden: koken, schoonmaken, jezelf verzorgen zonder te zien. Er zijn technieken, systemen. Alles op vaste plekken. Aftellingen tellen bij koken. Braille-labels op blikken. Het vroeg precisie, discipline. Maar het werkte.

En technologie: schermlezers voor de computer, spraakbesturing voor telefoons, apps die objecten herkennen. De technologie was verbazingwekkend. Ik kon weer mails lezen (laten voorlezen), berichten sturen, informatie opzoeken. Ik was niet volledig afgesneden.

De Juridische Strijd

De veiligheidsbril had niet voldaan aan de normen. Het bedrijf had goedkope brillen gekocht die niet waren gecertificeerd voor chemisch werk. Ze hadden mijn veiligheid opgeofferd voor winstmarge. Ik was woedend.

Mijn vakbond schakelde een gespecialiseerde advocaat in. We dienden een claim in tegen het bedrijf. Ze weigerden aansprakelijkheid. "Hij had beter moeten opletten," beweerden ze. Alsof ik had kunnen voorzien dat hun apparatuur niet deugde.

De rechtszaak duurde twee jaar. Expert-getuigen toonden aan dat de brillen substandaard waren. Bedrijfsmails onthulden dat het management wist dat de apparatuur niet voldeed maar het goedkoper vond om het risico te nemen. Het was crimineel, eerlijk gezegd.

De rechter oordeelde in ons voordeel. Volledige aansprakelijkheid. Schadevergoeding van € 1,8 miljoen - om mijn verlies van inkomen tot pensioen te dekken, mijn medische kosten, aanpassingen thuis, hulpmiddelen, en smartengeld. Het bedrijf probeerde in beroep maar verloor weer.

Mijn Leven Nu

Vier jaar later ben ik aangepast. Niet gewend - dat zal ik nooit. Maar aangepast. Ik leef een vol leven, anders dan voorheen. Ik kan zelfstandig wonen met aanpassingen. Ik neem de bus met mijn blindengeleidehond Max. Ik werk weer, parttime, telefonische klantenservice.

Ik mis zien elke dag. Gezichten, kleuren, uitzichten. Vooral gezichten. Ik heb mijn kleinzoon nooit gezien. Hij is twee nu. Ik ken zijn stemmetje, zijn lach, de vorm van zijn handjes. Maar zijn gezicht blijft een mysterie. Dat doet pijn die niet weggaat.

Maar ik heb ook dingen ontdekt. Ik hoor beter nu - niet fysiek, maar ik let beter op. De nuances in stemmen, de geluiden van de natuur. Ik ruik beter, voel beter. Mijn andere zintuigen hebben het overgenomen. Het compenseert niet volledig, maar het helpt.

Anne is er nog steeds. Sterker dan ooit. Onze relatie heeft deze test overleefd. Ze beschrijft dingen voor me - hoe de tuin eruitziet, wat er op TV gebeurt, hoe mensen eruitzien. Ze is mijn ogen geworden, in zekere zin. Dat is zowel mooi als verdrietig.

Mijn Boodschap

Als je je zicht verliest: het is oké om te rouwen. Je verliest zo veel. Maar na de rouw kan er aanpassing komen. Er zijn hulpmiddelen, training, ondersteuning. Je bent niet hulpeloos, ook niet zonder zicht.

Zoek gespecialiseerde revalidatie voor blinden. Reguliere therapie is niet genoeg. Je hebt trainers nodig die begrijpen hoe je leeft zonder zicht. In Nederland hebben we goede instituten - Bartiméus, Visio, Koninklijke Visio. Gebruik ze.

Juridisch: als je blind bent geworden door nalatigheid, vecht ervoor. Blindheid is blijvend en ingrijpend. De schadevergoeding moet je hele leven dekken - niet alleen nu, maar tot je pensioen en daarna. Hulpmiddelen, aanpassingen, begeleiding, verloren inkomen. Het loopt op in tonnen.

En aan werkgevers: bespaar nooit op veiligheid. Die goedkope veiligheidsbril leek een slimme keuze. Tot ik blind werd. Nu betalen ze miljoenen. Maar geen geld geeft me mijn ogen terug. Investeer in echte veiligheid. Levens hangen ervan af.